Tuinen ontwerpen op een natuurlijke manier
In de jaren ’70 kwamen een paar tuinontwerpers, -architecten, -kwekers bij elkaar om tot een eigen “Nederlandse” tuinenstijl te komen. Ze vonden dat de stijl van tuinontwerpen beter kon en ontwikkelden een natuurlijke tuinstijl die jaarrond aantrekkelijk moest zijn. Dit werd in publicaties in het buitenland de “Dutch Wave”, ook wel New Dutch Wave genoemd. De trekkers van dit idee waren vooral Piet Oudolf, Henk Gerritsen, Rob Leopold, Ton ter Linden.
Ze maakten ontwerpen, schreven boeken, kweekten planten en zaden en veel van deze tuinstijl werd en wordt in binnen- en buitenland uitgevoerd en in stand gehouden. Niets mis mee. Vooral Piet Oudolf kun je op veel plekken vinden. Zoals bij Museum Voorlinden bij Wassenaar en Singer in Laren NH.
Maar ze vergaten dat “Natural” ook “Natuurlijk” betekent. Natuurlijk is iets wat op een bepaalde plek “Van Nature” groeit. Maar deze Dutch Wave was vooral ook een kunstwerk op zich. En dan ga je het niet hebben over de natuur maar over schoonheid, Schoonheid van planten, schoonheid van combinaties, schoonheid van vormgeving.
En dus werd de natuur vergeten. Dat mag. Een gebouw lijkt ook niet op een grot. Waarom zou een tuin op de natuur lijken? De tuin of het park is verlengde van een gebouw of omgeving.
Waar zij ook ooit mee begonnen was wel de natuur van hier, maar dan ben je beperkt en een kunstenaar laat zich niet beperken.
Wij, Kwekerij Flora voor Fauna bij Kas&Co in Kortenhoef en de Altijdwerkplaats in Bussum, hebben daar een ander idee over. De natuur is voor ons het grote voorbeeld. In de natuur ontstaan organisch de mooiste ontwerpen. Je moet ze wel willen zien. Maar als je ziet hoe het fantastisch in elkaar grijpt en telkens weer anders is, nooit hetzelfde, moet je ook op details letten. In tijden dat het niet zo overdadig is, zal de schoonheid in de kleine details zitten. In de winter, tijdens droogte, na kleine rampen zoals overstromingen, branden, verschuivingen, overvloedige regenval.
Ook de continue aanwezigheid van gebruikers zoals grazers, grote, kleinere, heel kleine en miniscuul kleine die altijd grazen. Ook de agrarische wereld kun je als grazers zien. Hooien, sloten, boomgaarden, gebruiksbossen…
In de menselijke wereld hebben we veel natuurlijke processen uitgeschakeld. De grote grazers geven melk, moeten leven in omheinde natuurgebieden, worden geschoten, en vooral de laatste decennia massaal vergiftigd omdat we “de natuur” vooral als vijand van ons verdienmodel zijn gaan zien.
Ook in tuin en park willen we geen herten, runderen, varkens, konijnen, muizen, sprinkhanen, luizen en bodem-aaltjes meer, zij die ons idee van mooi aantasten. Maar dat kan anders
Sinds die zelfde jaren ’70 is ook een echt natuurlijke beweging in gang gekomen. Die van het behoud en herstel van de natuurlijkheid. Piet Zonderwijk schreef het boek, naar zijn studie, “De Bonte Berm” voor een natuurlijker beheer van de openbare ruimte in die tijd. Er kwamen tal van initiatieven voor nieuwe en het behoud van oude natuur- en heemtuinen en -parken. Tal van boeken werden uitgegeven, allemaal nog steeds de moeite waard.
Dat werd wat minder in de jaren ’90 maar intussen, nu het voor veel natuurlijk leven al te laat of bijna te laat is, ontploft de aandacht voor natuurlijk openbaar groen en tuinen. Waar we vroeger met moeite wilde planten en wilde planten zaden konden slijten aan de echte liefhebbers en kenners, stellen gemeentes, ook de grote, opeens dat alles “van hier en biologisch gekweekt”moet zijn.
Maar ondanks dat er best veel tuin en landschapsontwerpers zijn, en kleine en grote kwekerijen van vaste planten, en ondanks dat vanuit Stichting Oase verschillende initiatieven zijn opgezet zoals Wilde Weelde, Vakgroep Natuurrijke omgeving, worden er nog te weinig planten van hier toegepast. Het plantgoed is er gewoonweg te weinig, en de kennis om het toe te passen is groeiende, hard groeiende, maar wij krijgen continu de vraag “hoe dan?” en “heb je 40.000 planten om een berm in te planten”…
Hoe krijgen we een jaar rond mooie tuin die ook nog eens echt natuurlijk is. Geen imitatie van een natuurgebied, dat kakt in, of wordt aangevreten, maar gewoon, altijd mooi. altijd groen liefst (dat lukt niet tenzij je kunstgras en plastic bomen neerzet) en als het even kan ook het hele jaar in bloei.
Dat lukt niet in onze omgeving met planten van hier, hoewel het je nog zal verbazen als je op de details let. Maar een tuin in eind mei met volop groen en bloemen red je niet met inheems van hier in de winter.
Dat er wel veel meer mogelijk is, daar ben ik van overtuigd en ook ontwerpers en kwekers binnen en buiten Wilde Weelde werken daar hard aan.
Dat noem ik dan de
“NEW DUTCH NATURAL WAVE“
Kom op mensen. Op deze site bespreek ik veel wilde planten die meestal ook nog door ons gekweekt worden die heel goed kunnen fungeren in de nieuwe ontwerpstijl. Er liggen al een aantal proeftuinen in Nederland onder andere op de voormalige Floriade in Almere en in de voorbeeldtuinen van Appeltern en op nog meer plekken. Er zijn tuinen ontworpen en aangelegd door pioniers van deze stijl en met grotendeels inheems van hier. Door WildeWeelde leden.
Ga ontwerpen, pak de term op, hashtag ze in je uitingen met #NewDutchNaturalWave en laat mensen kennis maken en overal toepassen wat we naast de bekende tuinstijlen ook best de nieuwe stijl kunnen noemen. Niet alles “moet inheems” maar hoe meer hoe beter. Ga uit van minstens 50% liefst meer. Het kan best en omarm de grasachtigen en de heidesoorten. Ook die van hier zijn schitterend.
Doe mee. Ontwerpers, hoveniers, gemeentes, en vooral kwekers, pak die prachtige soorten van hier mee, van zaad van bekende herkomst. Zodat het ook echt gemaakt kan worden. Wij, de natuurlijke kwekers, doen ons best maar kunnen de vraag niet aan. Wij assisteren en adviseren daar graag bij.
Kwekerij Flora voor Fauna 