Er zijn heel wat toortsen inheems voor ons gebied. De meeste zijn geel en tweejarig, Maar het grappige is dat al die soorten ook wit kunnen bloeien. Dat is een normale “afwijking”die bij meer plantenfamilies voorkomt. Dus ook bij de toortsenfamilie.
Er is ook een wit bloeiende soort, de melige toorts, die….ook geel kan bloeien! In de volksmond worden de soorten die bij ons voorkomen ook wel “gele toorts”genoemd maar die naam bestaat niet. Gele koorts bestaat wel maar dat heeft niets met planten te maken… Misschien zit daar de verwarring.
De bekendste soorten zijn de koningskaars, keizerskaars en stalkaars. Ze komen door elkaar voor vooral in onze duinen. Het zijn tweejarige pionierssoorten die in korte tijd nieuw zand kunnen kunnen innemen. en verdwijnen na een paar jaar uitzaaien weer als de concurrentie van andere planten toe neemt. Het zijn ook typische volle zon planten met een enorme penwortel die meters diep kan gaan waardoor ze in moeilijke omstandigheden nog prima kunnen groeien. Daardoor zijn het wel moeilijke planten om te op pot te kweken omdat die wortel heel snel uit de pot groeit en de wortel snel afbreekt bij het verplaatsen. Ter plekke zaaien is de beste methode.
Je ziet ze ook vaak opkomen op andere zanderige plekken zoals op open plekken en zandverstuivingen op onze hoge zandgronden, op zandige oevers van onze grote rivieren, op zandige dijken, opgespoten terrein voor nieuwbouw of op industrieterreinen op zanderige grond.
De enige vaste toorts is de zwarte toorts. Die komt een aantal jaren achtereen weer terug na de winter maar kan zich ook goed uitzaaien. De naam heeft ie te danken aan de eigenschap om zwart te verkleuren aan het eind van de bloeitijd, maar kan ook komen door de paarse beharing van de helmdraden in de bloemen. Deze soort kan ook in de halfschaduw groeien en zie je ook in wat meer begroeide vegetaties.
Het mottenkruid is een wat zeldzamere en subtielere soort in de familie. Die wat meer voorkomt langs de rivieren en op omgewerkte grond en soms ook in de halfschaduw. Vaak wat meer basische grond en is ook tweejarig.
Melige toorts is ook een wat zeldzamere tweejarige die ook op ruderale gronden voorkomt met wat meer kalk in de bodem en soms ook op dijken.
Een nieuwe soort voor Nederland die vanuit het zuiden oprukt is de vlokkige toorts. Ingeburgerd in deze eeuw zo’n beetje. In zuid Europa zie je ze veel meer. Ook op ruderale grond en vaak wat kalkrijker maar een van de de eerste grote populaties staat op de Posbank bij Rheden, niet bepaald een kalkrijke omgeving.
Op toortsen komen tal van bestuivers af maar ook is het een waardplant voor rupsen en andere larven waaronder de kuifvlinder en de helmkruidbladwesp die specifiek alleen op toortsen voorkomen
Kwekerij Flora voor Fauna 