Najaarsbloei in de natuurrijke tuin

Veel mensen vragen naar een bloeiboog van planten voor onze insecten. Is die er wel in de natuur?

Hondsroos, Rosa canina

Dat is bij ons in het najaar in de natuur tamelijk mager. De meeste planten zijn klaar en hebben zaad, waaronder bessen en bottels, gevormd. En er zijn veel minder insecten actief die nectar en stuifmeel nodig hebben voor hun broed of voor hun eigen leven. Ze zijn ook al klaar op de overwinteraars na dan. Er zijn nu natuurlijk nog wel insecten bezig, klimopbijen omdat de klimop nu bloeit is zo’n superspecialist en nog laat vliegende sociale bijen en de koninginnen van de hommels die gaan overwinteren. Nog wat vlindersoorten zoals kleine vuurvlinder en diverse witjes soorten en wat zweefvliegen. Het een is het gevolg van het ander. Wanneer er veel bloeit, in voorjaar en zomer, zijn er veel insecten. Of, omdat er veel insecten zijn kunnen veel planten veel zaad vormen en floreren.

Klimop, Hedera helix

Je hebt specifiek soorten planten die in de herfst bloeien, zoals bovengenoemde klimop, maar ook herfsttijloos en hemelsleutel bijvoorbeeld.

wilde herfsttijloos, Colchicum autumnale met kleine vuurvlinder
Hemelsleutel, Hylotelephium, telephium. Geelbloeiend, Kortenhoef

Een ander fenomeen is dat aardig wat zomerbloeiers in de herfst nog een keer gaan bloeien. Dat gebeurt vooral na maaien (hooien), begrazen of een extreme droge zomer. Zoals in 2026. Het wordt koeler maar is nog best wel warm en vooral natter. Op dit moment, herfst 2026, bloeien er opvallend veel (vor)zomerbloeiers voor de tweede keer.

Beemdooievaarsbek, Geranium pratensis, 23-9-26 Sittard Ursulinentuin
Muskuskaasjeskruid, Malva moschata, 23-9-26 Sittard
Veldsalie, Salvia pratensis, 23-9-26 Sittard
Kleine vuurvlinder, Lycaena phlaeas op gewoon duizendblad

Maar veel opvallender is dat er nu ook echte voorjaarsbloeiers weer in bloei schieten. Op de kwekerij bleek al bosanemoon te bloeien en in een natuurrijke tuin staat een wildemanskruid en paardenhoefklaver in bloei. De krokussen die nu komen zijn niet inheemse herfstkrokussen, dat is dus normaal.

Wildemanskruid, Pulsatilla vulgaris op 29-9-26.
Bosanemoon, Anemone nemerosa in een potje op 26-9-26
Paardenhoefklaver Hippocrepis comosa op 29-6-26

Wat je nu ook ziet is dat er planten zaden vormen zonder te bloeien. Er komt geen bloem of bestuiving aan te pas. Viooltjes doen dat mmor ook witte klaverzuring. In het voorjaar bloeien ze gewoon en er kan kruisbestuiving plaats vinden, in de herfst komen er zaden die nieuwe planten voortbrengen die exact gelijk zijn aan de ouderplant.

Cleistogame bloemen bleeksporig bosviooltje, Viola riviniana.
Cleistochame bloemen van witte klaverzuring, Oxalis acetosella op de kwekerij in Kortenhoef

Plaats een reactie