MEE ETERS in de natuurrijke tuin. Luizen, rupsen, slakken, mieren…

Wanneer in het voorjaar alles weer gaat groeien en bloeien komen de mee eters vanzelf ook weer in beeld. En dat is nou precies de bedoeling.
We planten zo veel mogelijk planten van hier in de tuin en daar wordt de plaatselijke biodiversiteit heel vrolijk van. En de opvreters van van die biodiversiteit ook weer… en daar doen we het voor.
In een gevarieerde tuin zijn mee eters meestal geen enkel probleem en bekijk ze eens goed! Het zijn geen engerds…

Wat opvalt is bijvoorbeeld de bladluizen explosie. Veel mensen schrikken van die beestjes op hun planten. En willen gaan bestrijden. NIET DOEN!
Met bestrijding van bladluizen, op welke manier dan ook, bestrijd je ook de opvreters van de bladluizen. En dat vinden vooral de overgebleven luizen heel prettig want nu hebben ze geen vijanden meer en kunnen zich explosief vermenigvuldigen wat ze dan ook doen. Bladluizen bestrijding zorgt voor extra veel bladluizen! Echt waar!

Wie eten dan bladluizen? Het meest bekend zijn de lieveheersbeestjes en hun larven. Zo bekend dat je ze zelfs kunt kopen om bladluizen te bestrijden. Verdienmodel en niet nodig. In het verleden zijn door deze dierenhandelaren zelfs Aziatische lieveheersbeestjes verkocht die nu….onze lieveheersbeestjes mede opeten… Niet doen dus. Er zijn tientallen soorten LHBtjes van hier. Maar zijn niet eens de grootste eters. Er zijn ook sluipvliegen en sluipwespen die eitjes leggen in luizen en de daaruit komende vliegjes en wespjes leggen ook weer eitjes enz. enz. En dan zijn er de gaasvliegen en hun larven, en heel veel soorten zweefvliegenlarven en andere kevers en wantsen. Ook diverse mierensoorten eten mieren.

De meeste mensen weten dat niet, maar er zijn zoveel soorten mieren, ook in je tuin zoals de zwarte houtmier, die naast melken van luizen ze ook eten of voeren aan hun larven.

Ook kleine zangvogels stropen de planten af om luizen te vangen voor hun net uit het ei komende jongen. Mezensoorten, mussensoorten, winterkoning, heggenmus, roodborst, putters, groenlingen, en nog veel meer.Die pakken trouwens ook best wel de larven van de luizeneters… goed voedsel!

Ga je dus bestrijden, ook met huismiddeltjes of een harde waterstraal, dan benadeel je de opvreters van de luizen en de vogels in en rond je tuin. Wil je dat? Nee toch? Dan hoef je bijvoorbeeld de vogels in de winter niet meer te voeren als je ze in het voorjaar hun voedsel ontneemt.

Zo ook voor rupsen. Rupsen zijn vlinders in wording. Iedereen wil vlinders in de tuin, maar rupsen… Rupsen bestrijden is dus vlinders bestrijden. Ook zijn er diverse larven van andere insecten die sprekend op vlinderrupsen lijken zoals zaagwesplarven en keverlarven en zweefvlieglarven. en die rupsen zijn weer voedsel voor de bovenstaande vogels.

En dan heb je nog slakken bijvoorbeeld. Dat zijn kleine grazers die je helpen de tuin op orde te houden en zijn weer voedsel voor…. al je andere leven in de tuin. Net als luizen en rupsen en volwassen insecten worden slakken gegeten door vogels, maar ook door amphibieën zoals kikkers en padden en door egels om maar wat te noemen.

Bestrijden met gif doen we natuurlijk allang niet meer (toch?) Maar ook de huismiddeltjes zijn niet best. Zeep en spiritus zijn dodelijk (soms beschadigen ze ook de planten) en lijken natuurlijk maar beide komen niet zomaar vrij in de natuur voor. En “natuurlijke” bestrijdingsmiddelen? Uit planten? Ja, die worden als “veilig” beschouwd. Maar zijn meestal allesdoders. Van nicotine (tabak… steek nog een sigaret met dodelijke bestrijdingsmiddelen op…) weten we dat wel, de afgeleide middelen daarvan zijn veelal al verboden (neonicotiniden) maar van andere worden zelfs nog toegelaten in de Biologische landbouw…. Pyrethrinen bijvoorbeeld. Uit Pyrethrum is vrij onschadelijk voor mensen maar alle insecten en het waterleven gaat er dood aan… NIET gebruiken dus. In de tuin lost het de natuur het vanzelf wel op.

Ook veel aangeraden wordt azijn. Buiten dat dit “huismiddeltje” wettelijk verboden is als onkruidbestrijder (net als chloor en zout) helpt het zeker niet tegen insecten en beschadigt het juist de planten waardoor ze extra makkelijk aangetast worden door opvreters zoals luizen. Naast dat het fus je planten kan doden bevorder je er de aantasting mee. Niet dat de vogels dat erg vinden trouwens… Die hebben dan weer extra.

En waarom worden er dan toch planten “tot het bot” afgevreten soms? Dat gebeurt ook in de natuur. Meestal (99,9%) komt de plant of de boom daar gewoon weer bovenop en hoort het in de jaarlijkse cyclus. Maar soms zetten wij exoten in de tuin die het bij ons niet naar de zin hebben. Of we geven mest, of te veel water. Of we kopen opgejaagde planten uit een gewoon tuincentrum die kunstmatig in bloei gejaagd zijn buiten hun bloeiseizoen. Die planten zijn dan zwak en vormen een veel makkelijker prooi voor opvreters. Een waarschuwing dat je wat verkeerd doet of gedaan hebt. Tja. De vogels zijn je dan wel dankbaar als je maar niet….bestrijdt.

En vooral: zorg voor een gevarieerde beplanting, haal niet alle planten weg die vanzelf komen (wilde planten) en plant veel wilde tuinplanten aan (deze site staat er vol mee) die trekken veel leven aan, ook dat leven die jouw “opvreters” in toom houden. Gratis en voor niets en kijk naar alles wat er op je planten leeft. Je zult verbaasd zijn van de veelheid en de schoonheid. Of de bizarre soorten. Vooral eng als je een heel klein beestje bent.

Mieren lijken ook een probleem te zijn voor veel mensen maar deze insectengroep is een heel belangrijke schakel in de natuur en dus ook in de tuin. Mieren zijn er dus in veel soorten. Iedereen kent de rode bosmier, maar ook daar zijn meer soorten van. Deze mier zit voornamelijk in bossen, houtwallen en kan ook in bosrijke tuinen voorkomen. Ze kunnen enorme nesten maken en slepen rupsen, keverlarven, dode volwassen insecten en knagen ook stukjes uit dode dieren im aan hun larven te voeren in hun nest. Dat kun je zien aan de druk belopen mierenpaadjes. Soms zijn er wel 10 mieren met een grote rups aan het slepen. Daarnaast zijn deze mieren ook voedsel voor veel andere dieren. Sluipwespen bijvoorbeeld, maar ook vogels. De groene specht is gespecialiseerd mieren eter maar ook de zwarte specht eet ze veel en heel veel tuinvogels eten er ook van.

Andere mieren die je vaak in de tuinen ziet zijn knoopmieren en weidemieren. Knoopmierensoorten zitten in tuinen vaak onder tegels maar komen ook heel algemeen voor in natuurgebieden, weidemieren in grasvelden en op andere plekken.  Veel soorten blauwtjes (vlinders) hebben een relatie met specifieke mierensoorten. Hun rupsen kruipen in een mierennest, vreten daar larven en poppen van mieren en scheiden een zoete vloeistof af waar mieren gek op zijn. Als de vlinder uit de pop komt moet die snel naar buiten want dan vinden de mieren ze niet meer aardig…

Mieren zijn dol op zoet en nectar is voor mieren soms bereikbaar in bepaalde bloemen en helpen dan mee met de bestuiving van planten. Ze “melken” vaak ook luizen die suikers als poep uitscheiden. Ze houden zo soms luizenkolonies op planten in stand en zijn dan van enorm belang omdat luizen noodzakelijk zijn voor heel veel vogels en dan vooral hun jongen. Ook de mieren bij de luizen worden gegeten door die vogels. Denk aan mussen, koolmees, pimpelmees, grasmus, zwartkop, roodborst, heggenmus en winterkoning, maar er zijn er nog veel meer.

Mieren houden ook slakken in toom. Veel soorten eten ook de eieren van slakken en de net uitgekomen slakjes.

Op de kleine hoopjes van weidemieren in het gras komen in rijke natuurgebieden ook speciale planten voor zoals steenanjer, kartuizeranjer, mannetjesereprijs en grote en kleine tijm. Ook in je tuin kan dat voorkomen!

Wanneer je mieren zou bestrijden dan bezorg je jezelf veel overlast van andere mee eters, maar benadeel je ook je tuinvogels en de andere opvreters van onder meer mieren heel sterk!  Mieren in huis zijn meestal veroorzaakt doordat ze makkelijk bij eten kunnen komen. Alles goed schoon houden, zoetigheid in goede (glazen) potten opbergen kan het voorkomen. De huismiddeltjes koper en kaneel lijken wel te helpen om het geurspoor te doorbreken. Maar insecticiden zoals mierenpoeder zijn dodelijk voor al het leven in je tuin. En wil je dat?

Er zijn zelfs mierensoorten die ook luizen eten. Zwarte houtmier bijvoorbeeld melkt niet alleen luizen maar eet ze ook of voert ze aan de larven!